Inaczej o priorytetach

Inaczej o priorytetach

Priorytet to sprawa tak bardzo dla nas istotna, że przypisujemy jej pierwszeństwo w zakresie naszej uwagi i działania. Stanowi jeden z głównych elementów naszego życia, staramy się nim kierować i ciągle odwołujemy się do niego podejmując decyzje. Kiedy wyznaczymy sobie priorytety, łatwiej nam osiągać cele z różnych dziedzin. Ma to związek z wartościami nadrzędnymi, bo określenie tych wartości i wyznaczenie celów na nich opartych powoduje zmianę w sposobie myślenia. Zaczynamy postrzegać rzeczywistość w kategoriach spraw dla nas najważniejszych, które pozwalają uporządkować nasze życie oraz odpowiednio ukierunkować energię i działania.

Rozmyślanie o hierarchii ważności zamierzeń i o spodziewanych korzyściach dodaje pewności siebie i wyzwala determinację. Dzięki temu uczymy się mądrzej i efektywniej wykorzystywać czas rezygnując z czynności niezwiązanych z wyznaczonymi celami, skupiając się na działaniach prowadzących do ich osiągnięcia. Mam nadzieję, że temat ten omówię na tyle dokładnie i zrozumiale, że zachęci Cię to do podjęcia trudu wykształcenia tej przydatnej umiejętności. Omówię teraz pierwszy aspekt .

Podstawy skutecznego koncentrowania się na priorytetach

Miałem kiedyś przyjemność być słuchaczem interesującego wykładu. Mówca w obrazowy sposób pokazał, w jaka można traktować priorytety w swoim życiu i podjąć związane z nimi decyzje. Aby to zilustrować, wziął duże szklane naczynie. Najpierw włożył do niego kilka orzechów włoskich. Miały one symbolizować najważniejsze rzeczy w życiu danego człowieka, np. rodzinę, służbę Bogu, pomaganie innym. Następnie do naczynia wrzucił orzechy laskowe, które oznaczały inne wartości, takie jak praca, zdobywanie środków do życia, edukacja. Kolejno w naczyniu znalazły się także orzeszki ziemne, odpowiadające takim zagadnieniom jak np. realizacja własnego hobby, dbanie o higienę, zdrowie, wyżywienie. Potem mówca dorzucił do naczynia ziarenka ryżu, a na koniec dopełnił je kaszą manną.

Te ostatnie rzeczy miały symbolizować wszystkie inne mniej ważne sprawy, takie jak oglądanie telewizji, gra na komputerze, rozrywka itd. Wsypywane w tej kolejności, wszystkie orzechy i ziarna z łatwością pomieściły się w naczyniu. Potem mówca opróżnił je i zaczął napełniać w odwrotnej kolejności, tzn. najpierw wsypał kaszę i ziarenka ryżu, potem mniejsze orzechy itd. Kiedy chciał do naczynia wrzucić orzechy włoskie, symbolizujące najwznioślejsze wartości, okazało się, że nie ma już na nie miejsca. Wniosek ?

Jeśli poświęcamy w nadmiarze  czas na rzeczy należące do kategorii ( przyjemności ),  wówczas brakuje nam go na rzeczy należące do grupy nadrzędnych wartości. Natomiast gdy skupiamy się na rzeczach w naszym życiu najistotniejszych, łatwiej znajdujemy czas na wszystkie inne sprawy , z których mimo wszystko nie chcielibyśmy zrezygnować. Ustalenie priorytetów i silne postanowienie trzymania się ich na życiowej drodze może sprawić, że podświadomość wyzwoli w nas nieznane dotąd zdolności organizacyjne.

Mówię może sprawić – a nie sprawia ,ponieważ analizując różne doświadczenia ,wiem że nasze predyspozycje genetyczne w tym zakresie mogą nam pomagać , ale też mogą być przeszkodą ,którą trudno jest pokonać, by osiągać pożądane rezultaty. W każdym razie w przypadku ustalenia priorytetów  tworzy się przestrzeń mentalna która sprawia że zaczynamy świadomie kontrolować własny czas. Podkreślę to wyraźnie, potrzeba ustalania priorytetów nie występuje w każdym człowieku. Dlatego też jeśli nie zaangażujemy się w rozwinięcie tego procesu nie będzie efektów.

A teraz  krótkie podsumowanie: Zadajmy sobie pytanie, w jaki sposób wykorzystujemy swój czas? Odpowiedzmy uczciwie, ile godzin dziennie spędzamy na towarzyskich spotkaniach, oglądaniu telewizji, buszowaniu w Internecie, czytaniu prasy itd. Porównajmy to z czasem, jaki poświęcamy na to, co wynika z naszych nadrzędnych wartości i celów. Być może dojdziemy do wniosku, że wszystko jest w porządku, ale może uznamy jednak, że zwyczajnie marnujemy czas na czynności, które w żaden sposób nie zbliżają nas do osiągnięcia celów, które sami sobie wyznaczyliśmy.

Nie jest łatwo pogodzić rozliczne obowiązki i wykorzystywać czas w taki sposób, aby wystarczająco dużo poświęcać go najważniejszym sferom życia. Wyzwaniem staje się unikanie skrajnych sytuacji i zachowanie stałości myśli i uczuć. Kiedy staramy się sprostać tak wielu wymogom, przypominamy nieraz linoskoczka – nawet drobna utrata równowagi może być fatalna w skutkach. Człowiek, który stąpa po linie, świadomie unika balastu, ma przy sobie tylko najpotrzebniejsze rzeczy.

Zachowywanie równowagi może przyjąć formę prostego życia, wolnego od obciążeń, które często stają się źródłem problemów psychologicznych, na przykład depresji. Jednym z głównych jej źródeł jest przeciążenie. Wmawia się nam, że to tylko kwestia lepszej organizacji, że możemy wykonywać wiele zadań jednocześnie. Fakty jednak mówią co innego. Przypatruję się ludziom próbującym perfekcyjnie się zorganizować, którzy biorą na siebie zbyt wiele zadań. Np.dbają o sylwetkę, a więc uprawiają sport kilka razy w tygodniu. Robią to zwykle wieczorami.

Nie mam nic przeciwko aktywności fizycznej, ale warto się zastanowić, jakim kosztem utrzymujemy dobrą kondycję czy sylwetkę. Inna sprawa to praca po godzinach. Czy rzeczywiście trzeba brać na siebie tak wiele zadań? Wydaje mi się, że nie zawsze robimy to, by poprawić swoją sytuację materialną, czasem dodatkowe zajęcia są pewną formą ucieczki przed odpowiedzialnym życiem.

Innym powodem może być chęć rywalizacji, nawyk porównywania się z innymi. Narzucanie sobie zbyt wielu zadań w krótkim czasie może wprowadzić nas w stan przygnębienia. Oczywiście depresja może mieć także zupełnie inne podłoże, ale pewnym jest, że obciążając się nadmiarem zajęć działamy na własną szkodę. Napięcie psychiczne, poczucie winy wynikające z niedopilnowania różnych spraw może się przerodzić w długotrwały stan przemęczenia emocjonalnego. Prowadzenie prostego życia oznacza również świadome i dobrze skalkulowane zaangażowanie tylko w takie przedsięwzięcia, które są niezbędne do zapewnienia sobie życia na odpowiednim poziomie. 

Nie oznacza to, że trzeba rezygnować z dobrobytu i żyć w ubóstwie, chodzi o to, by zachować równowagę i umiar w dążeniu do zdobywania dóbr materialnych, nie czynić z nich kluczowego życiowego priorytetu. Zarobić dużo pieniędzy, wieść wygodne życie, wcześnie przejść na emeryturę – zdaniem niektórych takie podejście prowadzi do sukcesu, który jednak w ostatecznym rozrachunku nie daje szczęścia i spełnienia, wywołując poczucie bezsensu życia. Wraz z rozwojem cywilizacji powstaje coraz więcej rzeczy, bez których nie możemy się obyć. Tak przynajmniej usiłujemy wierzyć – jest to efekt skutecznych reklam i manipulacji naszymi potrzebami. Świat, w którym żyjemy, jest z gruntu konsumpcyjny. Brakuje w nim nadrzędnych wartości, dlatego ustalanie priorytetów i życie zgodnie z nimi jest wyrazem dążenia do mądrości.

Uproszczenie życia pozwala więcej czasu poświęcać na sprawy, które przynoszą spokój i satysfakcję. Priorytetem może być  oddanie rodzinie, wolontariat, dla osób wierzących – służenie Bogu . Warto zadać sobie pytania: Czy to, co robię, uprości moje życie, czy też je skomplikuje? Co zajmuje pierwsze miejsce w mojej hierarchii? Niektórzy przyznają, że nie mogą poświęcić wystarczającej ilości czasu na wszystko, czego potrzebują lub czego chcą. Wydaje się, że przyczyną jest brak priorytetów i nieumiejętność skupienia się na sprawach naprawdę ważnych.

Upraszczając swoje życie i eliminując z niego zajęcia i zagadnienia, które nie pozostają w żadnym związku z naszymi wartościami i celami, nauczymy się z gąszczu obowiązków i zadań wyłuskiwać te, które powinny być naszymi priorytetami. W ten sposób mamy szansę stać się ludźmi  względnie szczęśliwymi i spełnionymi. Nie zapominajmy jednak, że oprócz priorytetów istnieje także drugi plan, mniej istotne aspekty życia. Te sprawy również wymagają naszej uwagi. Pamiętajmy o odpowiednim umiejscowieniu ich na liście zadań.

Drugim warunkiem niezbędnym do nauki ustalania i trzymania się priorytetów jest gotowość do przejęcia odpowiedzialności za swoje życie. Osoba odpowiedzialna korzysta z dobrodziejstw daru myślenia, regularnie przeprowadzając wewnętrzny dialog. Odpowiedzialność mobilizuje do podejmowania i kontynuowania wysiłków w każdej dziedzinie życia. To postawa regulująca ludzkie dążenia w aspekcie emocjonalnym, behawioralnym i poznawczym. Rodzi ona harmonijną współpracę ważnych cech: zaangażowania, dyscypliny wewnętrznej i pozytywnego nastawienia.

Kolejną ważną lekcją na drodze rozwijania w sobie umiejętności ustalania priorytetów jest zrozumienie działania zasady przyczyny i skutku. Jeśli uświadomimy sobie, że to krytykanctwo i wygłaszanie niszczących osądów sprawia, że nasze relacje z innymi kuleją, mamy szansę skutecznie je poprawić. Człowiek odpowiedzialny przyjmuje prawdę na swój temat i wchodzi głębiej w przyczyny własnego zachowania. Oczywiście wymaga to dystansu do siebie i dużej dozy pokory. Rozważmy teraz krótko przykład dotyczący odpowiedzialności i rozumienia prawa skutku i przyczyn. Niektórzy uważają, że najważniejsze jest mówienie prawdy prosto w oczy, ich zdaniem taka postawa jest kluczem do normalnego życia. Ale czy rzeczywiście o taką szczerość chodzi? Przekonanie, że powinno się być bezpośrednim w relacjach z innymi jest oczywiście słuszne, ale są różne sposoby wyrażania opinii i emocji. Moim zdaniem nie należy czynić tego w sposób, który może kogoś zranić, poniżyć, wywołać reakcje obronne, smutek czy złość. Dlatego zdecydowanie lepiej jest szczerą rozmowę przeprowadzić we właściwym czasie. A jak już nadejdzie ten czas, to przed wygłoszeniem szczerej opinii ( która może oznaczać konstruktywną krytykę)serdecznie pochwalmy rozmówcę i przez cały czas okazujmy mu przychylność, zachowując łagodny ton.

Ponieważ krytyka zawsze osłabia, zniechęca drugiego człowieka, dlatego warto rozpocząć rozmowę od wskazania swoich słabości, uświadomienia naszemu rozmówcy, że my również w czymś niedomagamy. Taką rozważną postawą łatwiej trafić do serca.Moim zdaniem takie postępowanie jest skuteczne i nie wpływa negatywnie na relacje z innymi. Odpowiedzialność to przejaw mądrości, a mądrość to umiejętność przewidywania reakcji innych na nasze słowa. Stosowanie tych zasad na co dzień świadczy o dojrzałości i odpowiedzialności za siebie i innych. Przecież lepiej jest komuś pomóc, niż pogrążyć go czy zdławić. Życie jest i tak dość skomplikowane, by tracić cenny czas i energię  na nieporozumienia, lepiej jest więc poświęcić czas na naukę komunikacji niż na konflikty. Omówię jeszcze jeden  krótki aspekt tego wykładu.

Praktyczne wskazówki pomocne w ustalaniu priorytetów i kierowaniu się nimi

Priorytety są nierozerwalnie powiązane z koncentracją.  Ta zaś rodzi się w oparciu o wyznaczane cele. Muszą być one jasne, precyzyjne i realne. Koncentracja jest sposobem na ustalanie i trzymanie się priorytetów. Stanowi podstawę ukierunkowania działań do osiągnięcia jakiegoś celu oraz do intensywnego skupienia uwagi na wybranym przedmiocie, zjawisku czy sytuacji. Mimo iż za poziom koncentracji w dużej mierze odpowiadają nasze geny, jesteśmy w stanie pracować nad rozwijaniem tej umiejętności.

Można to robić poprzez prowadzenie wewnętrznego dialogu i przekonywanie siebie, że w danej chwili musimy skupić się na tym jednym zadaniu Stwarzajmy sobie także odpowiednie warunki pracy sprzyjające koncentracji. Posprzątajmy biurko, postarajmy się o spokój, wyciszajmy się wewnętrznie. Nie pozwólmy, by niespodziewane wydarzenia wybijały nas z tego stanu. Dobrą metodą jest także wyznaczanie sobie małych, czasem symbolicznych nagród za całkowite skupienie się na jednym zadaniu przez określony czas. Można np. Wprowadzić  dobry zwyczaj kupowania sobie w nagrodę wartościowych książek, których lektura sprawia przyjemność, a jednocześnie czegoś uczy. Do takich prezentów można zawsze wrócić i czerpać z nich otuchę oraz inspirację w gorszych chwilach.

Podsumowanie

Zastanówmy się jeszcze chwilę na tym jakie korzyści wynikają z rozwinięcia tej umiejętności ? Umiejętności ustalania priorytetów ? Gdy zdobędziemy umiejętność ustalania priorytetów zaczynamy być skuteczni. A skuteczność to wiarygodność . Zyskujemy zaufanie rodziny, klientów, współpracowników, nasze życie staje się harmonijne. Jesteśmy autorytetem dla innych i ufamy sobie, co wyzwala wprost nieograniczone możliwości. Zaczynamy lubić i szanować samych siebie, zyskujemy szacunek i sympatię innych. Dzięki priorytetom wewnętrzna motywacja popycha nas do przodu jak rozpędzona lokomotywa. Zaczynają działać w nas potężne siły, które pozwalają dążyć wytrwale do celu.

Aby zapamiętać najważniejsze myśli tego wykładu podsumujmy go w kilku punktach.

 

  1. Priorytet to coś, co według naszego przekonania jest bardzo ważne, coś, czym będziemy się kierować i czemu będziemy nadawali pierwszeństwo w naszym życiu.
  2. Uprośćmy swoje życie, by mieć podstawę do wyznaczania odpowiednich, wartościowych celów i ustalania priorytetów.
  3. Weźmy odpowiedzialność za swoje życie. Korzystajmy z daru myślenia i prowadźmy wewnętrzny dialog. Bierzmy też przykład z osób odpowiedzialnych
  4. Pracujmy nad koncentracją.
  5. W podsumowaniu przypomnijmy korzyści jakie wynikają z ustalenia priorytetów ? skuteczność, zaufanie, szacunek, kontrola nad własnym życiem i czasem.

 

Mam nadzieję że myśli tego wykładu pomogą zwiększyć jakość naszego życia poprzez rozwinięcie umiejętności ustalania priorytetów.

Tego właśnie wszystkim życzę.

 

Posłuchaj podcastu

Zobacz bio autora

Zostaw komentarz